Bedelli Sermaye Artırımı Rüçhan Hakkı Nedir? Kullanmak zorunlu mu?

Hisse miktarınız oranında yeni pay alma hakkınıza Rüçhan Hakkı denir. Şirket ortakları eğer dilerlerse rüçhan hakkını kullanarak yeni hisse senetlerinden paylarına düşen oranda satın alabilirler. Eğer istemezler ve sermaye artırımına katılmamaya karar verirlerse olan rüçhan haklarının borsada satışını gerçekleştirebilirler. Bu satış işlemini gerçekleştiren ortakların dolayısı ile şirketteki hisseleri azalacaktır. Rüçhan hakkı kullanım süresi en az 15, en çok 60 gündür.

ABC hissesi için bedelli sermaye işlemine örnek vererek açıklayalım.

Örneğin %200 bedelli sermaye artırımı yapan bir şirketin pay başına 1 TL istediğini düşünelim. 1000 lot ABC hisseniz var ise bedelli sermaye artırımı gerçekleştiği anda hesabınızda 1000 lot ABC, 1000 lot da ABCR hissesi görürsünüz.

Son ABC hisse kapanışı 10 TL ise bedelli sermaye artışının olduğu gün hesabınızda 1000 lot ABC hissesi  4 TL ve 1000 lot ABCR 6 fiyat ile işleme açılır. Yani bedelli yapılmadan 1 gün önce seans sonunda 10 TL’den ABC hissesi alım yapan birinin herhangi bir zararı yoktur. Çünkü 4 + 6 = 10 TL eder.

Kişi 6 olan rüçhan hissesini satarak bedelli sermaye artırımına katılmayabilir. Yada 1 lot rüçhan için şirketin lot başına belirttiği miktarda (bu örneğimizde 1 TL) para yatırarak bedelli oranında ek hisse alma hakkını kullanır.

Peki 1000 lotu olan kişi 1000 lot Rüçhan hissesi için ne kadar para yatıracaktır. 1000 lot Rüçhan için Yüzde 200 bedelli oranı ve 1 TL'den yatıracağı miktar 2000 TL’dir Hesabı formüle dökersek;

Rüçhan Sayısı x Bedelli Oranı / 100 x Lot Başı İstenen Para = Yatıracağı Para

1000 lot  x 200 / 100 x 1 TL = 2000 TL

Yani 2000 TL yatırarak 1000 lot Rüçhanı 2000 lot ABC hissesine dönüştürmüş olur. Böylece 3000 lot ABC hissesi olur. Bedelli öncesi 10 TL ye 1000 lot hisseyi 10 000 TL ye alan bu yatırımcı bir de üzerine 2000 TL daha ödeyerek toplam 3 Bin lota ulaşır ve ödediği para 12 000 TL olur. Böylece maliyeti 12 000 / 3 000 lot olacağı için hissenin maliyeti 4 TL olur. Yani bölünme sonrası fiyat olan 4 TL ye denk gelir. Yani hiçbir zararı olmaz.

2 Hafta sürecek olan Rüçhan pazarını iyi takip ederek hangi durumda karda hangi durumda zarar da olduğunu bu hesaplama ile anlayabilir. Bu süreçte hem normal ABC hissesini hem de ABCR rüçhan hissesini takip eden diğer yatırımcılar hesaplamalar yaparak hangisi avantajlı ise o hisseyi alarak aradaki farkı kazanca dönüştürmeye çalışır.

Örneğin hisse fiyatı 3,80 iken rüçhan fiyatı 6 TL ise yatırımcı hangisini alırsa avantaj elde edeceğini şu şekilde anlar. Hemen formülü yazalım.

1000 lot Rüçhan X 200 / 100 X 1 TL den yatıracağı para 2000 TL olur.
1000 lot R hissesi 6 TL den alındığı için 6000 TL de onun için ödenir.
Toplam ödenen 6000 + 2000 = 8000 TL olur
1000 lot Rüçhan %200 bedelli olduğu için 1000 x 200 / 100 = 2000 lot hisse olarak döner.
8000 TL / 2000 lot = 4 TL maliyet demektir.

Piyasada 3,80 den satılan normal ABC hissesi varken Rüçhan alıp 4 TL’den maliyetlenmek çok mantıksızdır.

Rüçhan hissesi ile bedelliye katılmadan al-sat yapabilir miyiz?

Tabii ki. ABCR hissesi ile belirtilen süre içinde (15-60 gün arasında ama genellikle 15 gün) al sat yapabilirsiniz. Bu süre içinde satılmayan rüçhan hisseleri bedelli parası yatırılarak normal ABC hissesine çevrilmelidir. Bu yapılmazsa 2000 TL yatırmadığınız için bu rüçhan hisseler süre sonunda silinir ve 6 TL X 1000 lot yani 6000 TL boşa gider. Süre sonuna dikkat edilmelidir.

Bedelli Sermaye Artırımı hisseyi nasıl etkiler? Hangi senaryolarda nasıl pozisyon alınmalı?

Sizlere bedelli sermaye artırımı ve hesaplamalar hakkında bilgiler verildi. Bedelli sermaye artımının hisseyi nasıl etkileyeceği, çeşitli hesaplamalar ve bu hesaplamalar ışığında bu süreci nasıl avantaja çevireceğiniz ile ilgili bilgileri siteye giriş yaparak öğrenebilirsiniz. Siteye giriş yapabilmek için mSistem Robotik Borsa öğrencisi olmanız gerekir.